Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra chỉ thị về việc sử dụng thẻ chip thay cho thẻ từ nhằm tăng cường bảo mật và đảm bảo an toàn cho khách hàng. Quyết định này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Thẻ chip là gì? Thẻ từ là gì? Và hai loại thẻ này khác nhau ra sao? Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết để hiểu rõ hơn về thẻ từ và thẻ chip, từ đó nắm được lý do vì sao cần chuyển đổi.
Tóm tắt nội dung
Thẻ từ là gì?
Thẻ từ ATM là loại thẻ ngân hàng được sản xuất từ nhựa PVC hoặc PET. Đặc điểm nhận diện dễ thấy nhất của loại thẻ này là dải băng màu nâu hoặc đen nằm ở mặt sau. Dải băng này có nhiệm vụ lưu trữ thông tin của chủ thẻ dưới dạng mã hóa.
Nguyên lý hoạt động
Khi người dùng thực hiện giao dịch như rút tiền tại máy ATM hoặc quẹt thẻ trên máy POS, đầu đọc của thiết bị sẽ tiếp nhận thông tin từ dải băng từ. Nhờ đó, lệnh giao dịch được xử lý và hoàn tất.
Ưu điểm
- Thiết kế nhỏ gọn, dễ mang theo.
- Thao tác sử dụng nhanh chóng và đơn giản.
- Phù hợp với hầu hết máy ATM và POS trước đây.
Nhược điểm
- Bảo mật kém: Thông tin dễ bị sao chép khi kẻ xấu gắn thiết bị lén trên máy ATM.
- Dễ bị hỏng: Dải băng từ nhanh trầy xước, ảnh hưởng đến quá trình sử dụng.
- Rủi ro mất tiền: Chỉ cần quẹt thẻ, giao dịch có thể hoàn thành, kẻ gian dễ lợi dụng.
Thẻ chip là gì?
Thẻ chip ATM được tích hợp con chip điện tử ngay ở mặt trước. Con chip này đóng vai trò như một bộ vi xử lý nhỏ, có khả năng mã hóa và bảo mật thông tin người dùng một cách chặt chẽ hơn so với thẻ từ.
Nguyên lý hoạt động
Quy trình giao dịch của thẻ chip phức tạp hơn:
- Người dùng đưa thẻ chip vào máy đọc thẻ.
- Thông tin trên chip được giải mã và gửi tới ngân hàng thanh toán.
- Ngân hàng thanh toán xác minh và gửi thông tin đến tổ chức trung gian (như Visa, Mastercard).
- Dữ liệu sau đó chuyển về ngân hàng phát hành để xin cấp phép.
- Chỉ khi được phê duyệt, giao dịch mới hoàn tất.
Nhờ cơ chế xác thực đa tầng này, khả năng giả mạo gần như bị loại bỏ.
Ưu điểm
- Bảo mật cao: Mỗi giao dịch tạo ra mã hóa duy nhất, không lặp lại
- Hỗ trợ thanh toán quốc tế, sử dụng được ở nhiều quốc gia.
- Có thể tích hợp nhiều tiện ích khác như ví điện tử, sổ tiết kiệm, thẻ sinh viên.
- Hỗ trợ thanh toán không tiếp xúc (chạm thẻ).
Nhược điểm
- Thời gian xử lý giao dịch lâu hơn so với thẻ từ.
- Chi phí sản xuất và đầu tư hệ thống máy đọc thẻ cao hơn.
Phân biệt thẻ chip và thẻ từ
Mặc dù đều có kích thước chuẩn ISO, nhưng thẻ chip và thẻ từ có sự khác biệt rõ rệt:
| Tiêu chí | Thẻ từ | Thẻ chip |
| Thiết kế | Có dải băng từ màu nâu/đen ở mặt sau | Gắn chip điện tử phía trước, có biểu tượng sóng |
| Loại thẻ | Hico/Loco | Chip tiếp xúc, chip phi tiếp xúc, chip kép |
| Độ bền | Dễ trầy xước, hư hỏng | Bền hơn, có thể xóa/ghi dữ liệu nhiều lần |
| Xác thực | Chữ ký và mã PIN | Mã PIN và xác thực đa tầng |
| Lưu trữ thông tin | Trên dải băng từ | Trên chip và dải băng từ |
| Ứng dụng bổ sung | Không có | Tích hợp nhiều dịch vụ tiện ích |
| Mã hóa | Một lần duy nhất, không thay đổi | Liên tục thay đổi, khó sao chép |
| Mức độ bảo mật | Thấp | Cao |
Có thể thấy, sự khác biệt trong cách thức bảo mật và tiện ích khiến thẻ chip vượt trội hơn thẻ từ.
Vì sao cần chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip?
Sau khi phân tích và phân biệt thẻ từ và thẻ chip, dễ nhận thấy thẻ chip có nhiều lợi ích:
- Bảo mật tốt hơn, hạn chế tối đa tình trạng làm giả.
- Giao dịch an toàn hơn nhờ xác thực nhiều lớp.
- Hỗ trợ xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo Thông tư 41/TT-NHNN, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu ngừng sử dụng thẻ từ từ ngày 31/12/2021. Đây là bước đi cần thiết để nâng cấp hệ thống thanh toán quốc gia, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng trước các hành vi gian lận ngày càng tinh vi.
Lợi ích khi dùng thẻ chip thay cho thẻ từ
- Mỗi giao dịch được mã hóa riêng biệt, không lặp lại.
- Dữ liệu khó bị sao chép, ngay cả khi bị lộ thông tin.
- Người dùng có thể thực hiện thanh toán nhanh chóng bằng cách chạm thẻ.
- Thẻ chip có thể thay thế nhiều loại thẻ khác, giúp giảm tải ví tiền.
- Hỗ trợ dịch vụ quốc tế, phù hợp cho người đi công tác hoặc du lịch.
Quy trình đổi thẻ từ sang thẻ chip
Cách 1: Đổi trực tiếp tại ngân hàng
Bước 1: Mang theo CMND/CCCD đến chi nhánh ngân hàng phát hành.
Bước 2: Điền thông tin và làm theo hướng dẫn của nhân viên.
Bước 3: Thẻ mới sẽ được cấp ngay hoặc trong vòng 7 – 14 ngày.
Cách 2: Đổi trực tuyến qua Internet Banking
Bước 1: Đăng nhập tài khoản ngân hàng trên ứng dụng.
Bước 2: Chọn mục Phát hành lại thẻ.
Bước 3: Chọn chi nhánh nhận hoặc yêu cầu gửi thẻ về tận nhà.
Quá trình đổi thẻ khá đơn giản, khách hàng có thể linh hoạt lựa chọn theo nhu cầu.
Tạm kết
Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ về thẻ từ và thẻ chip, nguyên lý hoạt động, ưu nhược điểm cũng như lý do cần phải chuyển đổi. Có thể thấy, việc áp dụng thẻ chip là xu hướng tất yếu trong thời đại số, mang đến sự an toàn và nhiều tiện ích hơn cho người dùng.
Hy vọng rằng thông tin trên sẽ giúp bạn yên tâm hơn khi sử dụng dịch vụ ngân hàng. Hãy nhanh chóng kiểm tra và đổi sang thẻ chip nếu bạn vẫn còn đang dùng thẻ từ để đảm bảo an toàn tài chính cho bản thân.
Xem thêm:
